कृषी सहचर

गोपनीयता धोरण

आवृत्ती १.१ • प्रभावी दिनांक: १६ सप्टेंबर २०२६. कृषी सहचर (Krishi Sahachar) शेतकऱ्यांच्या गोपनीयतेचा पूर्ण आदर करतो. हे धोरण स्पष्ट करते की कृषी सहचर वेबसाइट आणि मोबाईल ॲपद्वारे पिकांचे फोटो, आवाज इनपुट, तांत्रिक माहिती आणि वापरकर्त्यांची निवड कशा प्रकारे अत्यंत सुरक्षित, पारदर्शक आणि शेतकरी-हितैषी पद्धतीने हाताळली जाते.

१. माहितीचा वापर आणि सुरक्षितता

वेबसाइट आणि ॲपवर शेतकऱ्यांकडून अनावश्यक वैयक्तिक माहिती मागितली जात नाही. केवळ अधिकृत फॉर्मद्वारे स्वेच्छेने दिलेली संपर्क माहिती पायलट चाचणी किंवा सहकार्यासाठी वापरली जाते.
कृषी सहचर कधीही शेतकऱ्यांचे आधार कार्ड, बँक खात्याची माहिती, जमिनीची कागदपत्रे (उदा. ७/१२ उतारा), पासवर्ड किंवा इतर कोणतीही संवेदनशील कागदपत्रे मागत नाही आणि संकलित करत नाही.
पायलट नोंदणी किंवा चौकशीसाठी वापरकर्त्याने दिलेल्या माहितीचा वापर केवळ अधिकृत कृषी सहकार्य आणि आवश्यक संपर्कासाठीच केला जातो.
वापरकर्त्याच्या स्पष्ट परवानगीशिवाय कोणतीही पार्श्वभूमी माहिती, ट्रॅकिंग किंवा वैयक्तिक विश्लेषण डेटा गोळा केला जात नाही.

२. एआय पीक फोटो विश्लेषण आणि बाह्य AI प्रणाली

स्पष्ट संमतीनंतरच प्रक्रिया: पिकावरील कीड व रोग निदानासाठी शेतकऱ्याने निवडलेला फोटो बाह्य AI प्रणालीकडे केवळ तेव्हाच पाठवला जातो, जेव्हा शेतकरी ॲपमधील संमती सूचनेवर स्पष्टपणे 'स्वीकारा (मान्य आहे)' निवडतात.
कॅनव्हास री-एनकोडिंग आणि EXIF/GPS संरक्षण: फोटो बाह्य AI कडे पाठवण्यापूर्वी, मोबाईल ॲपद्वारे प्रतिमेचे कॅनव्हास (Canvas) री-एनकोडिंग केले जाते. याद्वारे कॅमेऱ्याची माहिती, अचूक GPS भौगोलिक स्थान आणि डिव्हाइस मेटाडेटा पूर्णपणे काढून सुरक्षित केला जातो.
केवळ मर्यादित व सुरक्षित डेटा पाठवणे: निदानासाठी केवळ मेटाडेटा-मुक्त फोटोचे बाइट्स, निवडलेल्या पिकाचे नाव, पर्यायी पीक आयडी (Crop ID), प्राथमिक प्रादेशिक संदर्भासाठी केवळ जिल्ह्याचे नाव (उदा. नाशिक) आणि भाषेची निवड पाठवली जाते.
कोणताही वैयक्तिक डेटा नाही: पिकाच्या रोग निदानासाठी शेतकऱ्याचे नाव, मोबाईल नंबर, आधार, बँक तपशील, गावाचा पत्ता, अचूक शेताचे GPS अक्षांश-रेखांश किंवा डिव्हाइस ओळख क्रमांक बाह्य AI प्रणालीला कधीही पाठवले जात नाहीत.
अधिकृत बाह्य AI प्रोव्हायडर्स: कृषी सहचर बॅकएंड पिकाच्या प्राथमिक रोग निदानासाठी गुगल जेमिनी (Google Gemini Vision) चा मुख्य प्रोव्हायडर म्हणून वापर करतो, आणि सेवा उपलब्ध नसल्यास ओपनएआय व्हिजन (OpenAI Vision) चा पर्यायी फॉलबॅक (Fallback) म्हणून वापर केला जातो.
तथ्य-आधारित प्रक्रिया: बाह्य AI सेवांद्वारे डेटा प्रक्रिया ही केवळ तत्काळ निदानासाठी सुरक्षित HTTPS द्वारे केली जाते. आम्ही कोणत्याही अनाधिकृत साठवणूक, शून्य-प्रशिक्षण किंवा कायमस्वरूपी हटवण्याच्या अवास्तव दाव्यांशिवाय केवळ अधिकृत प्रोव्हायडर सेवा शर्तींनुसार काम करतो.
संमती नाकारण्याचा पर्याय: शेतकऱ्याने 'नाकारा' निवडल्यास, फोटो बाह्य AI कडे पाठवला जात नाही. शेतकरी मजकूर प्रश्न, हवामान, बाजारभाव, सरकारी योजना आणि थेट केव्हीके (KVK) संपर्क अशा इतर सर्व सुविधा विनाअडथळा वापरू शकतात.

३. स्कॅन इतिहास आणि सुरक्षित स्थानिक साठवणूक

मर्यादित इतिहास (कमाल ३ नोंदी): ॲपमधील अलीकडील स्कॅन इतिहास हा FIFO (पहिला आलेला, पहिला हटवला जाणारा) पद्धतीने केवळ शेवटच्या तीन (३) सुरक्षित रोग निदान नोंदींपर्यंत मर्यादित ठेवला जातो.
मूळ फोटो साठवणूक नाही: या स्कॅन इतिहासामध्ये मूळ फोटो, बेस६४ (Base64) डेटा, फोटो ब्लॉब्स (Blobs), स्वाक्षऱ्या, EXIF/GPS माहिती किंवा थेट वैयक्तिक ओळख साठवली जात नाही; यात केवळ पिकाचे नाव, रोग निदान सारांश आणि जिल्हा साठवला जातो.
लॉगआउटनंतर संपूर्ण स्वच्छता: शेतकरी जेव्हा ॲपमधून लॉगआउट करतात, तेव्हा डिव्हाइसमधील अलीकडील स्कॅन इतिहास पूर्णपणे हटवला जातो, ज्यामुळे पुढील वापरकर्त्याला जुना इतिहास दिसत नाही.
संमती विलगीकरण: लॉगआउटनंतर आधीच्या युझरची AI फोटो संमतीही सुरक्षितपणे हटवली जाते आणि ती 'not_prompted' स्थितीत येते, ज्यामुळे पुढील वापरकर्त्याला स्वतःची संमती नव्याने द्यावी लागते.

४. ॲप परवानग्या आणि डिव्हाइस ॲक्सेस

वेबसाइट परवानग्या: ही वेबसाइट कॅमेरा, मायक्रोफोन, स्टोरेज किंवा स्थान परवानगी मागत नाही.
कॅमेरा व फोटो गॅलरी: कृषी सहचर मोबाईल ॲप केवळ तेव्हाच कॅमेरा किंवा गॅलरीची परवानगी मागते जेव्हा शेतकरी पिकाचा फोटो काढून रोग निदान करू इच्छितात.
मायक्रोफोन परवानगी: मोबाईल ॲप केवळ आवाज इनपुट (स्पीच-टू-मजकूर) वैशिष्ट्यासाठी मायक्रोफोनची परवानगी मागू शकते.
पार्श्वभूमी ट्रॅकिंग नाही: ॲप कधीही पार्श्वभूमीत स्थान, कॉन्टॅक्ट्स, एसएमएस किंवा खाजगी फाइल्स तपासत नाही.

५. आवाज आणि मायक्रोफोन गोपनीयता

मायक्रोफोनचा मर्यादित वापर: युझर चॅटमधील माईक बटणावर क्लिक करतो केवळ तेव्हाच मायक्रोफोन सक्रिय होतो. कोणतीही पार्श्वभूमी मुद्रण केली जात नाही.
मायक्रोसॉफ्ट अझूर स्पीच: गोळा केलेला आवाज सुरक्षित HTTPS द्वारे कृषी सहचर बॅकएंडमार्फत मायक्रोसॉफ्ट अझूर स्पीच सर्व्हिसकडे (Microsoft Azure Speech Services) केवळ मजकुरात रूपांतरणासाठी पाठवला जातो.
तात्पुरती प्रक्रिया: मूळ ऑडिओ फाईल सर्व्हरवर कायमस्वरूपी साठवली जात नाही; ती केवळ प्रक्रियेपुरती मेमरीमध्ये वापरली जाते.
युझर पडताळणी: मजकुरात रूपांतरित झालेला प्रश्न शेतकऱ्याला दाखवला जातो, ज्यामुळे प्रश्न पाठवण्यापूर्वी तो तपासता व संपादित करता येतो.
पर्यायी मजकूर इनपुट: मजकूर टाईप करून प्रश्न विचारण्याचा पर्याय नेहमी उपलब्ध असतो. मायक्रोफोन परवानगी नाकारल्यास ॲपमधील इतर सर्व फीचर्स सुरळीत सुरू राहतात.

६. Google Analytics आणि कुकी संमती

वेबसाइट वापर समजून घेण्यासाठी Google Analytics चा वापर Google Consent Mode v2 च्या Basic Mode सह केला जातो.
वापरकर्त्याने कुकी बॅनरवर 'स्वीकारा' निवडल्यानंतरच page views, session metrics, अंदाजे शहर/प्रदेश आणि ब्राउझर प्रकार यासारखी एकत्रित माहिती प्रक्रिया केली जाते.
नाव, फोन नंबर, ईमेल किंवा इतर थेट ओळख पटवणारी माहिती Google Analytics ला कधीही पाठवली जात नाही.
Analytics कुकीज फक्त वापरकर्त्याने संमती दिल्यानंतरच तयार होतात.
Footer मधील 'गोपनीयता पर्याय' लिंकवर क्लिक करून वापरकर्ता आपली कुकी संमती कधीही बदलू किंवा मागे घेऊ शकतात.

७. कृषी सल्ला सुरक्षा आणि तज्ज्ञ पडताळणी

प्राथमिक डिजिटल मार्गदर्शन: कृषी सहचर केवळ प्राथमिक कृषी सहाय्य प्रदान करते. हे अधिकृत कृषी विद्यापीठे, कृषी विज्ञान केंद्र (KVK) शास्त्रज्ञ, सरकारी कृषी अधिकारी किंवा पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांचा पर्याय नाही.
तज्ज्ञ सल्ला आवश्यक: रासायनिक कीटकनाशके, बुरशीनाशके किंवा खतांच्या फवारणीपूर्वी स्थानिक कृषी सेवा केंद्र, कृषी अधिकारी किंवा राष्ट्रीय किसान कॉल सेंटर (KCC टोल-फ्री: १८००-१८०-१५५१) कडून पडताळणी करावी.
हवामान व जोखीम खबरदारी: पावसाची किंवा प्रतिकूल हवामानाची शक्यता असल्यास रासायनिक फवारणी टाळावी; कोणताही आर्थिक किंवा पीक उत्पादनाचा हमी दावा केला जात नाही.

८. संपर्क आणि गोपनीयता चौकशी

सामान्य चौकशी आणि गोपनीयतेबाबतचे प्रश्न: contact@krishisahachar.in
भागीदारी, एफपीओ (FPO) आणि संस्थात्मक सहकार्य: partnerships@krishisahachar.in
अधिकृत संकेतस्थळ: https://krishisahachar.in (अधिकृत ब्रँड: कृषी सहचर / Krishi Sahachar)